Alidé Sans - Rescontre

En 2015, Alidé Sans que sortí eth sué permèr album « Eth Paradís ei en tu ». Despuish, la cantaira aranesa que segueish eth sué camin.

Un camin que va de scèna en scèna en Occitania e en Catalonha. Uei, Alidé que s'estanca drin entà ns’encontrar, parlar dau sué tribalh e de la sua musica.

Lo Diari : Adiu Alidé, despuish quauques temps que’t vegem drin pertot. Qu’ès ua artista occitana plan de mòda. E’ns pòdes presentar      a Alidé Sans.
Alidé Sans : Adiu! Hahah… !! De mòda? Prauba, alavetz que me calerà premanir entara queiguda… Ei un exercici molt complicat açò de descriuer-se a ua madeisha (aumens entà jo)… Tostemp è sigut mès partidària de hèr, e de préner ua idea de coma son es causes a trauèrs dera viuença, que non pas de parlar-ne. Es paraules se les empòrte eth vent, es emocions demoren.

LD : Qu’ès a l’encòp cantaira e compositora deras tuas cançons. Qu’ei çò de qui t’inspira a l’ora d’escríver cançons?
AS : En aguest moment tanben me plantegi era madeisha question, donques me tròbi un shinhau bloquejada en aguest sentit (e per contra, plan mobilizada en d’auti). Mès calma, confii. En generau, veigui era vida madeisha coma era hònt d’inspiracion. Sonque cau « deishar-se inspirar », èster prèsta a contemplar, a connectar damb quauquarren mès poderós e generós que tot çò que podem tocar, flairar, saborar, veir o escotar. Ei aguesta guida era que focalize era tua atencion enes relacions, enes situacions deth dia a dia, enes ganes de transformar un shinhau es causes que t’entoren, ena hame de evolucion e d’expansion… concèptes universaus enes que cada persona pòt projectar era sua pròpia interpretacion, mès que mos unissen. Era mia vida personala ei eth prumèr pas, donques ei a trauèrs d’era coma pogui experimentar, sénter e connectar damb çò que i a mès enlà, e ei çò que me permet interpretar ara mia manèra aguesta universalitat. Toti auem ua manèra unica de hèr, e açò ei beresa. E toti ac hèm, e açò mos unís.

LD : Que’t sabes plan de lengas, mès au moment de compausar qu’ei tostemps en occitan. Quin explicas aquò ?
AS : Ei era mia lengua, sò en aranés. Supòsi que tanben i a un component de gratitud e de fidelitat.

LD : Qu’ei tostemps complicat de classar a ua artista e sustot ua musicaira atau com tu de qui jòga drin de tot, en sòlo o en grop e dab ua musica plan ritmada o mes lenta. A mesura que’t vegem en concèrt que sabem çò que ne hès pas,
mès ne s’i escagem pas a definir çò que hès. E pòdes assajar de ns’aidar ?
AS : Ac senti mès non pogui. Des deth començament, è volut hèr es causes des de jo madeisha, expressar-me liura, e anar descobrint ara mia persona sencèra. Contunhi en aguest procès, donques veigui tot aguest soni dera musica coma un aprenentatge de vida, damb eth que pòc a pòc vau coneishent es mies pròpries limitacions. Non sò ua banda de ròck, non sò ua cantautora (atau coma les coneishem tradicionalament), non sò ua cantanta de musica classica... Tot açò me semble evident. Tanben pensi que i a diferentes manères de hèr es causes. Ua d’eres ei pensant un shinhau e delimitant des deth principi, e ua auta ei deishant gésser çò que vò gésser. Quan compausi, interprèti, pugi sus ua scèna, era darrèra causa que voi ei embarrar-me en tot díder-me : tu ès açò. Era responsa automatica ei : e non pogui èster arren mès? Ac senti coma ua autocensura en contra dera mia libertat, que despolhe de sentit tot eth procès deth que parlaua.
Çò que sagi de hèr ei èster presenta ath 100% en cada concèrt, en cada cançon e en cada nòta.                  È agut des de ben petita un respècte enòrme entara musica, e lo consèrvi coma un tresaur. Enteni qu’ei era qui pòrte era passion des que la descobrissen, e qui la regale as qui l’escoten. E açò se hè a ritme de reggae, de blues, de vals, damb votz, o vents,              o còrdes, o percussions, o… i a infinites formes damb un madeish hons. Eth milhor concèpte qu’è trobat entà expressa’c ei eth de « Musica universala damb arraïtzes ». Mès ne açò me convenç. 

LD : Totun dab aquestes ritmes plan divèrs, que sia de rumba, de reggae, de ròck o drin hèstiu, que pensas se’t didi qu’ès drin la nosta Amparanoia occitana ?
AS : Uau !!! Amparanoia a sigut un grop qu’a marcat fòrça era mia adolescéncia, donques siguec a trauèrs dera sua musica que comencè a descobrir eth mon « exterior ». Ja sabetz que’s pòbles, e es vals, pòden èster molt barrades… Eth prumèr festival ath qu’anè damb amigues siguèc as 15 ans, e justament siguèc entà anar a escotar a Amparanoia en concèrt. Uns mesi abans coneishérem eth teclista que tocaue damb eri en aquera epòca, en un bar de jazz de Vilanova i la Geltrú, damb flaira a tabac e whisky. Hègen serada de  jam session. M’animè a pujar sus scèna a tocar « Song for my father » as tecles, e aquiu comencèc tot. Siguèc ua d’aqueres persones que sense conéisher-les, te neurissen er esperit sonque damb quate paraules. En aguesti ans qu’an passat encara contunham en contacte e mos auem anat crotzant damb motiu dera musica. Tot açò entà díder qu’aguest hèt encara mos motivèc mès entà méter totes es fòrces en arténher era deguda autorizacion des pairs…hahaha!
T’arregraïsqui era comparason, me la sauvarè entà agarrar fòrces ena queiguda dempús dera mòda !

LD : A còps, que’t vegem a shiular entà introdusir las tuas cançon. Qu’ei quauquarren rare. D’aon e’t vié aquera practica?
AS : Des audèths…

LD : Que hè ara dus ans que sortí eth tué album. Que jògas de pertot. E’ns pòdes presentar eths tués projèctes a vier?
AS : Eth darrèr an e miei m’è botjat damb ua filosofia d’autogestion, e ei çò que contunhe guidant-me, ei era eth mèn projècte principau en aguest moment.
Mès concretament, trabalhi entà publicar un dusau album a principis de 2018. Açò ac hèsqui en collaboracion damb Paulin Courtial, qui m’ajude damb tota era produccion deth disc. Era idea ei publicar-lo jos un sagèth (labèl) pròpri. Peth moment èm en ua fase de concepcion, e de clauar es arraïtzes (creacion deth sagèth, finançament, virada de gessuda…). Encara falten uns mesi entà començar a enregistrar.
Era decision m’a arribat irresistiblament, coma un besonh de renèisher. Anarè informant a mesura que auancen es causes … 

S.P

Écrire commentaire

Commentaires : 0