Lo musèu Soulages

Lo musèu Soulages

a Rodés :

simplament agachar...


Lo musèu Soulages a Rodés, lo negre de Soulages : tot lo mond n’an parlat, fòrça l’an vist. 

S’èri critic artistic, fariái una analisi saberuda que benlèu totes comprendrián pas, mas aquò rai, soi pas critic artistic ! 

M’acontenti de causas simplas e amb Soulages las causas son talament simplas (enfin, me sembla qu’o semblan).

En primièr, lo bastit dels arquitèctes catalans. En acièr corten, d’una rovilhadura especiala, que sembla viure e cambiar d’aspècte. Per un toral, un talús cap al nòrd que semblava esperar lo musèu dempuèi totjorn. Dedins se diriá una cauna, aquí ont los òmes preïstorics se rescondián per pintrar las parets... Lo tot austèr mas pas rigid, sevèr mas pas regde... Dintratz, agachatz sens manièras...

I a pas de color ! ditz qualqu’un. E lo blau (un blau prigond), la color del rascal, lo blanc ? E puèi, explica lo pintre, lo negre es una color, lo negre es lutz, lo negre a una gratuitat, una evidéncia, una autonomia...

« Òm agacha la pintura amb los uèlhs ». Aquela frasa qualqu’un d’autre se’n trufèt : esperar d’aver nonanta quatre ans, pecaire, per se mainar d’aquò ! Me calèri, aviái enveja de dire que los trobadors disián que l’amor, la fin’amor, començava e passava pels uèlhs...

Autra vertat plan simpla : lo triangle de la pintura. L’òbra pintrada es un encontre a tres : la « causa » (l’òbra), lo que la pintrèt, lo que l’agacha... Aquí l’importància del regardaire, del regardador... e aquí la multiplicitat de sens que pòt prene una òbra... I a pas besonh, fa pas mestièr de coneissenças (lo contèxt, la tecnica e causas autras, utils çaquelà) per far sens...

Totes a prene de fotòs... se mesfisar de las fòtos de las òbras de l’artista. Son del còp immobilizadas, fixas... Alara que las pinturas de Soulages son cambiantas. Cal se desplaçar, caminar davant elas, s’apropriar aquel espaci que separa de las pinturas... e alara naisson de blaus, d’argents, de relèus, de regas de lutz, segon las raias, las espessors, los rasclatges e las raspaduras... mas cossí far ? cossí es possible ? demanda de longa qualqu’un mai... 

Encara quicòm de simple : descrivi pas, representi pas , ditz Soulages, pintri... aquí l’art dich abstrach... e del còp l’òbra remanda lo qu’agacha a se meteis. E aquò li fa coma un tust.

S’èri critic artistic, vendriái saique d’una vila granda e me diriái (o escriuriái, o donariái a entendre ?) que francament i a quicòm que truca : un musèu aital deuriá èsser dins una vilassa. Tè, per exemple... París...

Ieu, simplament, aimariái dire qu’aquela pintura abstracha es concrèta. Qu’es tanben una pintura d’aicí, de Concas e d’Aubrac, de païsan del Causse. Ligada a las pèiras levadas e als menirs, a las  glèisas romanas. Una pintura terriana, terrenala, e, se gausavi, occitana (mas aquò o cal pas dire)...  E, de tot biais, soi pas critic. Puslèu regardaire, aquò me sufís.

J.B.



Photos  : Cédric Méravailles, Musée Soulages, 

phototèque du Grand Rodez.

Écrire commentaire

Commentaires : 0