Del cròs a l’araire

Lo libre Del cròs a l’araire ven d’èsser publicat pel Centre Occitan Rochegude. Es la traduccion en lenga nòstra del roman De la mine aux labours de Gérard Gorgues, autor plan conegut dins lo Caramausin. La revirada es l’òbra de Jòrdi Raffanel que coneis lo trabalh de la tèrra e lo trabalh de la mina.

L’accion se debana dins lo periòde 1900-1914 a Caramauç, Blaia, Labastida Gavaussa, Sant Benesech... Lo libre presenta la vida dels minaires : lo dur trabalh al cròs, los dangièrs, las luchas contra lo Marqués per se melhorar la vida. D’unes son de minaires-païsans, estacats a lor borieta, un trabalh suplementari que lor permet de pòrtar ajuda als minaires en dificultat al moment de las caumas. Trobam aquí una presentacion fisèla de la vida tradicionala al campèstre en 1900, l’ajuda entre pichons proprietaris, los que son pel Marqués coma los que sostenon Jaurés, la vida vidanta dins la lenga parlada pel pòble.
Joan Jaurés es present dins una part bèla de las 256 paginas : fàcia al Marqués, es l’aparaire dels minaires e dels veirièrs; en retorn, a besonh d’eles per èsser elegit deputat e las campanhas electoralas èran acarnassidas. Cent ans après son assassinat, la nauta figura del deputat de Caramauç es presenta dins aquel libre coma se viviá encara d’uèi. Aquela publicacion es una de las manifestacions del Centre Occitan Rochegude  per l’annada Jaurés.


Del cròs a l’araire es venda al Centre Occitan Rochegude, 28 car. Rochegude a Albi al prètz de 18 €. Tel : 05 63 46 21 43.


Mèl : centre-occitan-rochegude@orange.fr.

Ramon Ginolhac


Entrevista amb Jòrdi Raffanel, traductor del libre Del Cros a l’araire


Lo Diari : Vos podètz presentar en qualques mots ?
Jòrdi Raffanel :Me soni Jòrdi Raffanel e ai 82 ans. Soi retirat de la Seguretat Sociala de las Minas de Caramauç. Soi filh e pichon-filh de paisans-minaires. Soi sòci del Centre Occitan Rochegude d’Albi, al talhièr de Lenga e Literatura de Ramon Ginolhac, dempuèi dètz-e-sèt ans, ont ai capitat modèstament a legir e a escriure en occitan. Cal dire qu’es la lenga qu’ai ausida tanlèu nàisser.

LD : Signatz la traduccion del libre de Gérard Gorgues, Del Cros a l’araire. Cossí rejuntèretz aqueste projècte ?
JR : « Del crôs al’araire » es un trabalh que sèc maites libres qu’ai revirats. La panta de revirar es naturala per ieu e l’òbra de Gérard Gorgues revèrta talament çò que mos aujòls an viscut qu’es estat un plaser per ieu de tornar far viure aquela epòca dins la lenga de cada jorn.

LD : Que foguèt la vòstra motivacion principala ?
JR : La motivacion principala es en primièr de participar al reviscòl de la lenga nòstra e en seguida d’aver trobat dins lo libre « De la mine aux labours » de Gérard Gorgues una autenticitat de remèrca.

LD : Cossí definissètz la mission, lo trabalh del traductor ? Simplament de passar lo tèxte d’una lenga a l’autre, o i a aquò de mai ?
JR : Lo traductor deu a l’encòp, respectar I’autor sens degalhar sa pensada, téner compte de las règlas de gramatica e trobar lo biais de s’exprimir coma se deu en occitan.

LD : Pensatz que la revirada en occitan apòrta aquò novèl al libre ?
JR : Sabi pas se la revirada pòna quicòm de novèl al libre, benlèu caldriá questionar I’autor e los legeires ? Pensi que la « sabor » de la lenga parlada convida lo legeire a virar las paginas.

LD : Per vosautres, aqueste tipe de nòva fòrtament ancorat dins l’Istòria locala, jòga un ròtle dins la cultura occitana d’uèi ?
JR : Solidament, almens o espèri e o desiri forçadament.

LD : D’autres projèctes per la seguida ?
JR : De projèctes per la seguida n’ai totjorn dins la pensada, mas me cal trobar un vam novèl.

Écrire commentaire

Commentaires : 0